Dit weekend gaat de tweede Schotse prijs worden verdeeld. De Challenge Cup (beker voor de Leagueclubs buiten de SPL) ging naar Dundee FC. Deze zondag gaat het om wie de opvolger van Celtic wordt in de League Cup. Rangers of St. Mirren? Met een beetje fantasie kun je zeggen dat het een Glasgow derby is, want Paisley is zowat vastgegroeid aan de metropool. Waar ze het bij Rangers als een verplicht nummertje beschouwen, zijn ze bij The Buddies al weken met deze beker bezig. Het zou voor de eerste keer zijn dat ze de League Cup winnen in Paisley. De SFA Cup staat al drie keer in de prijzenkast. Zowel in 1926, 1959 als 1987 wonnen ze die. Zelfs de Challenge Cup werd eenmaal gewonnen (2005), maar de League Cup dus niet. Eenmaal (in 1955/1956) werd de finale gehaald, maar die ging verloren tegen Aberdeen. Deze zondag een nieuwe kans.

In Schotland zijn er maar 42 Leagueclub. Een pak minder dus dan de 92 in Engeland, maar anders dan in Engeland moeten de SPL-clubs die geen Europees voetbal hebben gehaald al in de eerste ronde instromen. Vandaar dat St. Mirren al vijf wedstrijden heeft gewonnen op weg naar de finale en Rangers slechts drie. Rangers heeft sowieso geen ongunstige loting gehad, met eerste divisieploegen Queen of the South en Dundee FC als tegenstanders. Pas in de halve finale kwamen de Gers de eerste SPL-club tegen en dat was dan ook nog eens het kleine St. Johnstone. Maar je kunt natuurlijk alleen maar winnen van de clubs die je loot, dus staan ze terecht in de finale.

De weg naar de finale van St. Mirren begon al op 2 augustus. Op mijn verjaardag moesten de Buddies afzakken naar Stenhousemuir om het daar op te nemen tegen East Stirlingshire. Die waren ooit het lachertje van het Schotse voetbal, maar doen het dit seizoen redelijk. In de SPL is St. Mirren een van de minst spectaculaire clubs en wint of verliest vaak met weinig goals. Dat was deze dag wel anders. Na een knotsgekke wedstrijd stond het 3-6, met vijf goals van de Ier Billy Mehmet. Een aantal fans van het Belgische Antwerp was daarvan getuige. Die club speelde twee vriendschappelijke potjes in Schotland en deze wedstrijd werd gespeeld op een vrije zondag. Een goede keuze van ze om hier naartoe te gaan.

Na de Scottish Cup in 1987 was het een dolle boel

St. Mirren speelt in Paisley, in de county (soort provincie) Renfrewshire. Aan de west- en zuidkant hiervan grenst Ayrshire. Tussen beide county’s botert het niet echt goed. Beide beweren ze dat William Wallace in hun county is geboren en ook op andere vlakken is het vaak hommeles. St. Mirren had de pech om niet één, maar twee keer naar Ayrshire te mogen in de League Cup. Eerst was Ayr United de tegenstander (0-2). Pas in de 90ste minuut scoorde Billy Mehmet de bevrijdende tweede. Nog spannender werd het tegen Kilmarnock. Beide clubs liggen elkaar totaal niet. Daardoor smaakte de 1-2 overwinning extra zoet voor The Buddies. Ditmaal werd de beslissende pas in de 93ste minuut gemaakt. Geen Mehmet dit keer.

In de kwartfinale eindelijk een keer een thuiswedstrijd voor St. Mirren. Motherwell kwam langs en kreeg met 3-0 op de kloten. Een verrassend makkelijke overwinning. De halve finale tegen Hearts zou ironisch genoeg gespeeld worden in Fir Park, het stadion van Motherwell. Vol vertrouwen waren de mannen van Hearts, want die hadden Celtic in de ronde ervoor uitgeschakeld. Op Parkhead nog wel. St. Mirren bleek een stuk taaier te zijn, want het lukte Hearts maar niet om door de verdediging heen te breken. De Buddies kregen zelfs de betere kansen en wie anders dan Billy Mehmet maakte het enige doelpunt. St. Mirren in de finale en een gekkenhuis in Paisley.

Mehmet net nadat hij de 1-0 heeft gemaakt

Het meest zuur was het voor de manager van Hearts: Jim Jefferies. Die was eerder in het seizoen nog de baas bij Kilmarnock, op het moment dat ze verloren van St. Mirren. Nu was het dezelfde club die hem opnieuw uitschakelde in de League Cup. Ik ben benieuwd of er veel managers zijn die dit ook hebben gepresteerd. Na de wedstrijd was er veel gezeik om premies. De spelers van St. Mirren vonden dat ze te weinig hadden gekregen en na de winst ging de kleedkamer op slot, zodat het bestuur niet mee kon vieren. De problemen schijnen nu opgelost te zijn, dus als St. Mirren morgen wint dan mogen de bobo’s ook meevieren.

The Road to the Final

Eerste ronde: East Stirlingshire v St. Mirren 3-6

Tweede ronde: Ayr United v St. Mirren 0-2

Derde ronde: Kilmarnock v St. Mirren 1-2

Kwartfinale: St. Mirren v Motherwell 3-0

Halve Finale: Hearts v St. Mirren 0-1

Finale: Rangers v St. Mirren

Vandaag werd de line-up bekend van Pinkpop en Paolo Nutini is een van de namen die daar komt spelen. Bij zo’n naam denk je meteen aan een Italiaan, maar Paolo is een Schot met een Italiaanse overgrootopa. Hij heeft ook een zwaar Glaswegian accent en is fanatiek fan van Celtic. De laatste muzikant uit Glasgow die op Pinkpop stond was Amy MacDonald. Toevallig genoeg een fan van Rangers. Amy stelde een keer een optreden uit, omdat ze nog te erg van slag was door het verlies van de titel in 2008. Diezelfde titel bezorgde Paolo juist extra veel zin om op te treden. Hij had alleen iets te diep in het glaasje gekeken en was duidelijk dronken. Beide artiesten zijn geboren uit 1987 en hebben ooit het aloude Caledonia gecoverd. Hieronder de versies van allebei, zodat iedereen zelf kan bepalen welke van de twee het beste is. Paolo the Bhoy of Amy the Ger.

Beiden zingen Caledonia

En ieder zijn eigen lied, zoals Herman van Veen zou zeggen

Het dubieuze logo van Section B

Lanarkshire, dat is de county (soort provincie) waar Glasgow ligt. Deze county is eigenlijk het Brabant van Schotland, want in totaal zijn er maar liefst negen leagueclubs die uit Lanarkshire vandaan komen. Buiten de vier Glaswegian clubs heb je namelijk ook nog Hamilton, Motherwell, Clyde, Albion Rovers en Airdrie United die hier vandaan komen. Clubs die vechten voor hun bestaan, want voor veel mensen uit Lanarkshire zijn er maar twee clubs die tellen. Op Motherwell na stelt het sportief allemaal niet zoveel voor. Vandaar dat er gecompenseerd moet worden door die clubs en Airdrie United heeft dat altijd op het vlak van hooligans gedaan. Voor zo’n kleine club heeft Airdrie een gigantische reputatie op dat gebied. Een portret van Section B, de casuals van Airdrie United.

Eigenlijk is Section B de harde kern van Airdrieonians, de club uit Airdrie die van 1878 tot 2002 bestond. Zoals zo vaak heerste er financiële wanorde en de club ging failliet. De eigenaren van de club hoopten een doorstart te kunnen maken, maar de opengevallen plaats ging naar Gretna. Geen Leaguevoetbal meer in Airdrie, dat kon niet. Als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks, dacht voorzitter Jim Ballantyne. Hij kocht een meerderheidsbelang in de voetbalclub Clydebank, een club uit de Second Division. Hij veranderde de naam in Airdrie United, liet de spelers de oude Airdrieonians-shirts aantrekken en verhuisde de club naar Airdrie, de fans van The Bankies in ongeloof achterlatend. Noem nooit de naam van Ballantyne of Airdrie United in Clydebank als je niet gelyncht wilt worden.

Schotse NSB'er met Engelse vlag

Een sympathieke club is Airdrie United dus niet echt. Wat dat betreft passen bestuur en fans uitstekend bij elkaar. De casuals van Section B heeft misschien niet het meeste gesloopt in Schotland, maar hebben wel de meest walgelijke acties achter hun naam staan. Ze zijn daar natuurlijk erg trots op, want in het hooliganwereldje is het heel belangrijk om “de gekste” te zijn. En gek zijn ze. Door andere fans worden ze ‘Huns without the bus fare’ genoemd. In veel lijken ze ook op Rangers. De Union Jack is overal aanwezig en van de Hitlergroet is men niet vies. Het zangrepertoire bestaat uit gezellige meezingers als “gassing the Jews, when Airdrie win and the Motherwell lose”, “ain’t no black in a Union Jack” en “smoking the hash, singing the sash”. Een echte familieclub dus, dat Airdrie United. Maar shockerende liederen zingen kan iedereen. Echt hoog in aanzien kom je pas te staan als je dingen doet waar het hele land het over heeft en waar iedereen met afschuw over spreekt. En daarvoor moet je meer doen dan een simpel vechtpartijtje. Het zou ze lukken in 1996.

Even een sprongetje terug in de tijd. Halve finale van de League Cup in het seizoen 1991/1992. Dunfermline en Airdrieonians staan tegenover elkaar om te bepalen wie het in de finale tegen Hibs mag opnemen. Een strijd op leven en dood volgt en een penaltyserie moet de beslissing geven. Mr. Dunfermline Norrie McCathie schiet de beslissende penalty erin en is de held. Jaren later – op 8 januari 1996 – sterven McCathie en zijn vriendin door een koolstofmonoxidevergiftiging, heel Dunfermline in een schok achterlaten. McCathie was op dat moment aanvoerder en had al 563 wedstrijden voor de club gespeeld. Terwijl iedereen bij The Pars nog aan het rouwen is komt Airdrie United op bezoek. Wat er dan gebeurt, tart iedere verbeelding. De leden van Section B trekken hun jassen uit en shirts met het logo van Scottish Gas erop worden zichtbaar, gasmaskers gaan op en er klinken gasgeluiden. Daarna volgen er kwetsende liedjes over McCathie. Het gaat daarna helemaal los tussen beide groepen fans, maar het plan van Section B is geslaagd; het hele land praat met afschuw over ze.

"Wat doe jij deze zaterdag? Ik ga op een rotonde met een aantal knulletjes de Hitlergroet brengen"

Dunfermline en Airdrie liggen elkaar niet meer zo sinds dat incident. Als de clubs tegen elkaar moeten gaan er nog altijd een flink aantal uitfans mee en die doen dat vooral voor de randactiviteiten. Veel opstootjes dus in de pubs rondom het stadion en als gevolg daarvan veel arrestaties. Niets bijzonders dus, ware het niet dat tijdens een van confrontaties een Section B-lid wel om een heel bizarre reden werd gearresteerd. Hij had namelijk keihard in het oor van een politiehond geblaft. Het arme beest was helemaal in shock, maar het Airdrie-mannetje kon de wedstrijd wel vergeten. Later dat seizoen was de return in Airdrie. Een populair spreekkoor bij fans van de tegenstanders is “Section B, Wank, Wank, Wank”. Bij Dunfermline hadden ze speciaal voor deze gelegenheid er een nieuwe versie op gemaakt: “Section B, Woof, Woof, Woof” en er werden hondenkoekjes richting het thuisvak gegooid. Zelfs bij de politie van Airdrie lagen ze dubbel van het lachen, terwijl de mannetjes van Section B helemaal gek werden.

In de jaren erna komt Section B met enige regelmaat in het nieuws. Vooral de Hitlergroet schijnt nogal populair te zijn bij de fans. Ondertussen gaat het met de club financieel steeds slechter in 2002. De geruchten dat ze zullen verdwijnen worden steeds sterker. Section B wil echter niet als een nachtkaars uitgaan en in de laatste weken van het seizoen laten ze flink van zich horen. Pubs worden gesloopt, voorbijgangers in elkaar geslagen en extreem-rechtse spreekkoren rollen wekelijks van de tribunes af. Dan staat de laatste competitiewedstrijd op het programma, bij Ayr United. Het is dan bijna zeker dat Airdrieonians zal ophouden met bestaan en de leden van Section B spreken af dat ze nog eenmaal van zich laten horen. Tijdens de wedstrijd komen de mannetjes van Section B het veld op, jagen de spelers weg en breken de lat doormidden. De wedstrijd wordt definitief gestaakt en zal nooit meer overgespeeld worden. Airdrieonians laatste wedstrijd is dus een gestaakte pot. Een zuur einde voor de club na 124 jaar.

Nieuwe naam, zelfde groet

Met het veranderen van de naam verandert er eigenlijk weinig bij de fans. Section B is gewoon weer te zien op de tribunes bij Airdrie United. Doordat ze na de doorstart extreem in de gaten worden gehouden door de politie, is er weinig meer mogelijk in de stadions. Ze spelen ook op zo’n laag niveau, dat er amper concurrentie is en alleen gewone fans in elkaar slaan is toch niet je-van-het. Soms wordt er met de Rangers of Engeland (bij Airdrie zie je regelmatig shirt van het nationale elftal van de Engelsen) meegegaan op Europese trips en op andere momenten wordt er een pub of trein gesloopt. Maar zo nu en dan gebeurt er soms nog iets in het stadion, zoals in mei 2006. Airdrie United speelt een uitwedstrijd bij Gretna en er lijkt niets aan de hand, totdat de manager van Gretna gaat wisselen en Matthew Berkeley het veld instuurt. Berkeley is een donkere speler en als reactie op deze wissel trekken een aantal B Section-leden een Ku Klux Klan-pak aan en zetten zo’n muts op, allemaal begeleid met oerwoudgeluiden. Section B is weer eens voorpaginanieuws en daar is waar het allemaal om gaat.

Afdeling Airdrie van de KKK in actie

De laatste jaren is het weer wat rustiger geworden met Section B op een gestrekt rechterhandje na. Laatste keer dat ze de krant haalden, was toen het helemaal mis ging in de trein naar Inverness. De Schotse competitieplanners hadden namelijk de fout gemaakt om Motherwell op dezelfde dag tegen Inverness te laten spelen als Airdrie United tegen Ross County, dat dichtbij Inverness ligt. Sinds Airdrieonians is hervormd tot Airdrie United speelden de twee aartsrivalen slechts eenmaal tegen elkaar, maar de haat tussen Motherwell’s Saturday Service en Section B blijft onverminderd groot. Als die volgend jaar toevallig tegen elkaar loten in een van de bekers kan de politie van Lanarkshire zijn borst natmaken. In de competitie is dat niet mogelijk, want waar Motherwell een stevige SPL-club is, mogen ze in Airdrie hun handen dichtknijpen als ze in de First Division spelen. Toch is het nog regelmatig te horen, als de stadionspeaker omroept dat Airdrie weer eens verloren heeft. “Section B, Wank, Wank, Wank”

Hitler en Mussolini waren blijkbaar ook fans van Airdrie

Tel de gestrekte rechterhandjes bij de anonieme mannetjes

Voor het eerst ga ik een echt Glaswegian Football Weekend houden. Goed ik heb Celtic en Rangers wel vaker in één weekend gezien, maar dan speelden ze tegen elkaar. Ditmaal niet en zie ik ze op verschillende dagen. Eerst gaan we op zaterdag naar Aberdeen v Celtic. Het is nu al zeven wedstrijden geleden dat ik Celtic eens live zag winnen, dus dat mag wel weer eens gebeuren. Eerder dit seizoen werden de twee wedstrijden tegen de Dons gewonnen en van de laatste 21 ontmoetingen won Celtic er 19, maar reeksen zijn er om doorbroken te worden. Het was ook al lang geleden dat Falkirk niet verloor van Celtic (14 duels) en dat Dundee United won van The Bhoys (in 1999) en dat gebeurde ook. Ik reken dus minimaal op een punt voor Aberdeen. De volgende dag wordt mijn ontmaagding op Ibrox. Het is samen met Rugby Park van Kilmarnock de enige ground in de SPL waar ik nog geen wedstrijd zag. Ik ben blij dat ik een ticket heb voor het Hibs-vak, want het voelt toch gek aan om tussen de Gers te gaan zitten. Qua stadion lijken ze me allebei erg geslaagd, dus ik kijk er erg naar uit. Nu maar hopen dat het weer meezit en er geen wedstrijden afgelast worden.

Don Kichenbrand

Rangers is lange tijd erg berucht geweest om haar weigering om katholieken een contract te geven. Dat embargo eindigde met een knal in 1989, op het moment dat ex-Celtic speler Mo Johnston door Greame Souness werd gecontracteerd. Johnston was niet alleen een ex-speler van The Bhoys, maar ook een fan van de gehate vijand. Een paar weken eerder had hij zelfs nog aangegeven dat hij weer terug zou keren bij zijn boyhood hero’s. Bij Nantes had hij het namelijk wel gezien en hij wilde terug naar de Schotse regen. Hij koos echter op het laatst voor het geld bij Rangers. Bij Celtic waren ze kwaad, maar bij Rangers waren ze ziedend. Verschillende fans van Rangers gingen naar Ibrox om sjaals te verbranden en seizoenkaarten te verscheuren. In de week erop stond er echter een verhaal in de Daily Record dat verschillende Gers letterlijk ziek maakte. Met chocoladeletters stond er op de voorpagina “I Was Rangers Secret Catholic“. Een van de befaamde spitsen uit het verleden – Don Kichenbrand – bleek namelijk katholiek te zijn. Het was een zwarte week voor het blauwe gedeelte van Glasgow .

Alles op zijn tijd, dus voordat ik verder ga met Don Kichenbrand moeten we even terug naar het waarom van het weigeren van katholieken bij Rangers. Een veel gemaakte vergissing is namelijk dat Rangers een protestantse club zou zijn, maar dat waren ze totaal niet bij de oprichting. De oprichters waren wel protestanten, maar iedereen was welkom in de begintijd. Het was een non-seculaire vereniging in de eerste veertig jaren van haar bestaan. Vanaf oprichtingsjaar 1873 tot aan WO I hebben er tientallen katholieken onder contract gestaan. Het eerste stadion van de club – Fleshers’ Haugh – lag in het park Glasgow Green in het oosten van de stad. En in het oosten van Glasgow woonden de meeste katholieken van de stad. Vandaar dat het logisch was dat er redelijk wat Ierse immigranten gingen spelen bij de club. Pas in 1899 verhuisde de club naar het westen van de stad. De havenwijk Govan om precies te zijn. Toch bleven er katholieken komen bij de club, want die waren er ook in Govan. Die deden namelijk de smerigste en laagstbetaalde baantjes in de haven.

In 1912 veranderde er veel in Govan. De grote scheepsrederij Harland & Wolff uit Belfast opende in dat jaar ook een vestiging in de wijk. Dat niet alleen, er kwamen ook een heleboel arbeidskrachten over vanuit Belfast om in Glasgow te gaan werken en wonen. Het Noord-Ierse conflict sloeg daarmee over naar de Clydeside. Katholieken werden erger dan ooit gediscrimineerd door de komst van deze protestantse Ulstermen. Rangers speelde hier goed op in. Ze zagen een groot potentieel in de nieuwelingen en die wilden natuurlijk geen katholieken aanmoedigen. De haat tegen de paapsen zat namelijk erg diep bij de Noord-Ierse protestanten. Vanaf die tijd werd er geen katholiek meer aangetrokken, dit tot tevredenheid van de Noord-Ieren die massaal Rangers gingen steunen. Het ging zelfs zo ver dat ook spelers met een katholieke vrouw niet welkom waren of – als er pas later werd achtergekomen – werden weggepest. Het bekendste voorbeeld hiervan is Alex Ferguson. De huidige manager van Man United (geboren en getogen in Govan) was een groot fan van Rangers, maar had een katholieke vrouw. Genoeg reden voor de fanatiekste fans van Rangers om hem het leven zuur te maken, waardoor hij uiteindelijk gedesillusioneerd vertrok en hij zwoer nooit manager te worden bij Rangers.

Rangers: Proud & Prod

Het cordon sanitaire werkte goed. Er kwam geen katholiek meer binnen. Per ongeluk werd nog een speler aangetrokken die een katholieke vader had, maar zonder te spelen werd die weer afgevoerd. Eenmaal werd er echter niet goed genoeg gegraven. Donald Basil Kichenbrand werd op 13 augustus 1933 geboren in Boksburg, een rijke voorstad van Johannesburg. Ondanks dat Don een echte Afrikaander was ging zijn voorkeur niet uit naar “blanke” sporten als rugby en cricket, maar voetbal. En dat terwijl Kichenbrand een echte rugbypostuur had. Het was een boom van een kerel met een enorme stierennek. Sowieso viel de familie Kichenbrand wat uit de toon bij de rest, want ze waren katholiek en dat terwijl zowat iedere Afrikaander protestants was. Een katholieke Afrikaander. Het was een ding waar de Rangers scout totaal geen rekening mee had gehouden, toen hij in 1955 op scoutingstrip was in Zuid-Afrika. Die ging er namelijk van uit dat alle blanke Zuid-Afrikanen proddies waren. De reden van de scoutingstrip door Rangers in Zuid-Afrika was Johnny Hubbard. Deze speler had vanaf 1949 veel indruk gemaakt in het blauw. Hubbard zou uiteindelijk tot 1959 onder contract blijven staan bij de Gers en is tot op vandaag de dag de enige buitenlander die een hattrick maakte tijdens een Old Firm. De linksbuiten zou uiteindelijk 106 goals maken in 238 wedstrijden en is tot op de dag van vandaag een legende in het blauwe deel van Glasgow. Rangers ging dus op zoek naar een tweede Zuid-Afrikaanse ster.

Buiten het feit dat Hubbard populair was bij de fans, was er ook veel sympathie voor Zuid-Afrika onder de fans van Rangers. Veel Ulstermen konden zich sterk identificeren met de blanke bevolking daar, die met deze problemen te kampen had als zij in Noord-Ierland. Net zoals er ook altijd veel sympathie is geweest met Israël en de Spaanse regering. De club was natuurlijk niet gek en wist dat als ze een Zuid-Afrikaan zouden aantrekken er daardoor extra fans binnen zouden komen. Het moest echter wel een goede speler zijn, want sportief had Rangers problemen. De twee jaren ervoor waren ze respectievelijk derde en vierde geworden. Extra pijnlijk was dat ze niet alleen achter Celtic waren geëindigd, maar ook achter Partick Thistle. De Gers als derde ploeg van de stad, dat kon natuurlijk niet. Achterin zat het wel goed, maar er werd amper gescoord. Er was dus een doelpuntenmaker nodig en de scout vond die bij Boksburg FC. Een beer van een spits met de naam Don Kichenbrand. Een paar dagen later was alles in kannen en kruiken en was Kichenbrand op weg naar Glasgow.

Kichenbrand maakte meteen indruk. Hij bleek het ontbrekende puzzelstukje te zijn. Technisch was hij geen wonder, maar door zijn postuur, inzet en sportmanship werd hij al snel een publiekslieveling. Een bijnaam was ook snel gevonden. Zijn Afrikaanse komaf, zijn onverzettelijkheid en zijn wat grove motoriek werden in een blender gegooid en de bijnaam The Rhino kwam eruit. De neushoorn had het uitstekend naar zijn zin in Glasgow. Een carrière in een van de Britse Leagues, dat was waar iedereen van droomde in Zuid-Afrika. Zelfs de regen en kou deerde hem weinig. Het enige dat hem dwars zat was dat hij zijn religie moest verzwijgen. Niemand bij de club wist dat hij katholiek was en dat moest ook geheim blijven, wilde hij bij Rangers blijven spelen. Om de schijn niet tegen te krijgen werd hij zelfs lid van de protestantse freemasons. Op het veld ging het ondertussen erg goed met Kichenbrand. Hij was de eerste Ranger die vijf doelpunten maakte in één wedstrijd. Queen of the South was de pechvogel. The Rhino trok hiermee veel aandacht, want omdat dit de eerste Schotse wedstrijd was onder kunstlicht was er extra veel pers aanwezig.

The Rhino maakte in zijn eerste jaar veel indruk

Met Kichenbrand in de spits werd Rangers weer kampioen. De teller van Zuid-Afrikaan stopte pas bij 30 goals. The Rhino was ook een echte publiekslieveling geworden door zijn stijl en voorkomen. Met recht een topaankoop dus, maar toch moest hij weg na dat jaar. Het bestuur van Rangers was namelijk ter ore gekomen dat de Schotse vriendin van Kichenbrand katholiek was en dat kon absoluut niet. Dat de neushoorn zelf ook paaps was is tot aan 1989 nooit bekend geworden bij de bestuurders. Toch was het geloof van zijn vrouw genoeg reden om de succesvolle spits weg te sturen. Nadien werden spelers nog beter gescreend op het feit of ze katholieke roots hadden of een relatie met een katholieke vrouw hadden. Die extreme angst voor de kerk van Rome heeft er ondermeer voor gezorgd dat drie van de beste protestantse spelers van Schotland – Kenny Dalglish (100 interlands), Jim Leighton (91 interlands) en Danny McGrain (62 interlands) – nooit bij Rangers kwamen. Men was namelijk bang dat het toch stiekem katholieken waren. Het ironische is dat Dalglish en McGrain in hun jeugd zelfs fan waren van Rangers.

Na het verplichte vertrek van The Rhino bij Rangers zocht hij zijn heil in Sunderland. Daar maakte hij niet alleen veel goals, maar ook indruk door zijn faire manier van spelen. Een Sheffield Wednesday-fan herinnert zich Kichenbrand nog goed: “I remember a player from the late fifties called Don Kichenbrand. It was Sunderland who signed this rugged crew cut giant where he had been knocking in goals left, right and centre, and he was going to face Wednesday in a night match. The only thing I remember of the match is Wednesday’s centre half, in those days probably Swanny or Don McEvoy kicking Kichenbrand up into the air and dumping him unceremoniously head first on the red shale track behind the Leppings Lane goal a yard from where we stood, giving him the worst case of gravel rash I’ve ever seen on both arms and legs. Then wonder of wonders Kitchenbrand jumps up, dusts himself down and runs onto the field to await the resulting corner, no bleating, no arguing with the ref and no magic sponge, WHAT A MAN. Me and my mate looked at each other in amazement, gravel rash to us schoolboys was the worst thing that could happen to you, even worse than the Indian burn and Kitchenbrand just carries on. How I long for the days when football was a mans game, not a game for prima donna’s and nancie boys.“

Het seizoen 1958/1959 was het beste voor Kichenbrand. Hij maakte daarin niet alleen indruk door zijn sportieve spel, maar ook door zijn 28 goals in competitie en beker. De fans van Sunderland hadden geen interesse in de religie van The Rhino en droegen hem op handen. Na zijn jaren bij Sunderland ging Kichenbrand weer terug naar Zuid-Afrika, om daar voor Johannesburg Wanderers te gaan spelen. Daarnaast werkte hij in een hotel als gastheer. Toch was dat ene seizoen bij Rangers niet het enige jaar dat Kichenbrand in Schotland speelde. In 1962 deed Forfar Athletic namelijk een beroep op The Rhino. Na lang aandringen wilde Kichenbrand nog wel een keer de voetbalschoenen aantrekken. Hij speelde uiteindelijk acht wedstrijden voor The Loons en maakte daarin nog zeven goals. Knap, want Forfar eindigde als een-na-laatste. Daarna verdween hij compleet uit het voetbal en langzaamaan vervaagde ook de herinnering aan hem, tot dat beruchte interview in The Daily Record verscheen waarin hij toegaf katholiek te zijn. Het sloeg in als een bom. Van WO I tot aan Mo Johnston in 1989 zou hij de enige katholieke basisspeler van Rangers zijn. Kichenbrand kwam een paar jaar geleden weer in het nieuws, omdat hij zijn achterneefje Roland Reid zich van Zuid-Afrikaan liet naturaliseren tot Schot en rugbyinternational werd. Die gaf aan zeker iets met Schotland te hebben en kwam met het verhaal van zijn oudoom Kichenbrand op de proppen. Vergeten zal hij dus nooit worden, The Rhino.

Neefje Roland is ook geen kleine jongen

Zal hij ook in de Hoops zo juichen?

Eindelijk is hij thuisgekomen. Al zo’n jaar of vijf wordt hij gelinkt aan Celtic, maar echt serieus werd dat nooit genomen. Maar als een donderslag bij heldere hemel is het nu toch echt waar: Keane is een Bhoy. Eindelijk mag Robbie de heilige Hoops aantrekken. De club waar hij als klein Dublins jongetje al fan van was. Met een achterstand van tien punten leek de titel al naar Ibrox te gaan, maar door deze aankoop kan het kwartje ineens de andere kant op vallen. Opportunisme is niemand vreemd en wedkantoor Ladbrokes heeft ineens Celtic als titelfavoriet genoteerd. Zelf ben ik ook wel een klein beetje enthousiast. Ik liep net hysterisch en naakt met een Ierse vlag door de straat heen. Ook al is het maar huur, dit lijkt Celtic zo’n geweldige boost te geven dat het negativisme rondom de club ineens is verdwenen. Het is afwachten hoe het uitpakt. De laatste drie shock transfer (Roy Keane, Thomas Gravesen en Craig Bellamy) hebben alle drie een verschillende uitkomst gehad. Wordt Keane inderdaad de verlosser? Als de titel nog gepakt gaat worden zal hij een mythische status krijgen. Tien punten nog te gaan.

Eergisteren ging Haarlem failliet. Verdwenen clubs hebben iets mythisch. Waarschijnlijk gaan de Roodbroeken dat op termijn ook krijgen, maar op het moment wekt de club bij mij nog niet de gevoelens op die een Crossing Schaerbeek, New Brighton Tower en FC Wageningen wel doen. Als ik die namen hoor zit ik onmiddellijk naakt achter de computer. Er is altijd een baas boven baas. Zo ook in dit geval. De mooiste verdwenen club in mijn ogen is een Schotse club. Een uit Glasgow zelfs (anders zou hij natuurlijk niet op dit blog komen ). Het onvolprezen Third Lanark. Wat een club was dat. De enige landskampioen uit Glasgow buiten de Old Firm. Het mooie is dat er nog een pelgrimage naar het voormalige stadion mogelijk is. Cathkin Park ligt er namelijk vredig bij in Zuid-Glasgow. Het is wat vervallen, maar met een beetje fantasie kun je nog voorstellen hoe het er ooit uitzag. Deel twee over deze club. Het einde van Third Lanark.

Een jaar erop was de titelstrijd een ouderwetse three horse race tussen de Celtic, Rangers en Third Lanark. Uiteindelijk trokken The Bhoys aan het langste eind en werden de Thirds derde. Maar niet getreurd voor de Hi Hi’s, want voor de tweede maal werd de Scottish Cup gewonnen. Waar in 1889 Celtic werd verslagen, was het nu de andere helft van de firma die eraan moest geloven. Maar liefst 54.000 mensen (het een-na-hoogste aantal tot dan toe bij een Schotse wedstrijd) kwamen naar Hampden Park om de finale te bekijken. Het werd een teleurstellende 0-0. Dat schrok veel mensen niet af en bij de replay waren er zelfs 55.000 fans op Hampden. Ditmaal gaf Third Lanark wat ze verdienden: een nette 3-1 overwinning en opnieuw een beker voor de Thirds. Het jaar erop verloor Third Lanark de finale van Heart of Midlothian. Op Ibrox werd het 1-0 voor Hearts. Ondanks het verlies was het duidelijk dat Third Lanark een van de Schotse topclubs.

Vijf jaar nadat Third Lanark zich had ontdaan van de naam 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers Football Club verdween ook deze naam uit het leger. Er kwamen hervormingen en via enkele samenvoegingen werden ze voortaan deel van de 7th Territorial Battalion of the Cameronians. Ook een mooie naam voor een voetbalclub, hoewel het niet lekker bekt. Ondanks dat de spelers geen militairen of Volunteers meer waren, stierven er verschillende voetballers van Third Lanark in Frankrijk tijdens WO I. James Turnbull stierf tijdens “The Big Push” van 1 juli 1916, iets dat tegenwoordig als een zelfmoordactie bekend zou staan. Terwijl hij omsingeld was in Niemandsland kon hij het nog twaalf uur uithouden, dankzij zijn geweldige conditie. Een sluipschutter maakte uiteindelijk een einde aan zijn leven. Postuum kreeg Turnbull het Victoria Cross. Hij ligt begraven op het Lonsdale Cemetry. Ook voor spits John Ferguson was de modder van Noord-Frankrijk het eindstation in zijn leven. Op 23 oktober 1916 stierf hij met vele anderen tijdens een zinloze aanval. Een machinegeweer maaide zijn hele divisie neer. Zijn lichaam werd nooit gevonden en samen met 73.000 anderen ligt hij begraven in Thiepval, bij de Somme. Zijn naam staat op het Memorial of the Missing.

Third Lanark in de goede jaren

Na WO I begon het wat minder te gaan met Third Lanark. In 1925 degradeerde de club voor de eerste keer in haar bestaan, waarna ze binnen tien jaar viermaal heen en weer gingen. In 1935 werden de Hi Hi’s weer kampioen van de Second Division en tot aan 1953 bleven ze op het hoogste niveau uitkomen. Het was gedaan met het jojo’en. Het eerste jaar na de promotie haalde Third Lanark ook voor de laatste keer de finale van de Scottish Cup. Tegenstander was Rangers, dat de beker vijf keer had gewonnen in de voorgaande acht jaar. Overbodig om te zeggen dat ze ook deze finale wonnen. Third Lanark gaf zich – geheel in de militaire traditie van de club – niet gewonnen en de Rangers moesten zich helemaal kapot vechten om te winnen. Uiteindelijk werd het 1-0, maar Third Lanark werd de volgende dag het meest geprezen in de kranten. De club was in die dagen de favoriete club van de gewone Glaswegian. Rangers en Celtic vonden velen teveel voor andere dingen staan dan alleen voetbal, Queen’s Park was te elitair en Partick Thistle en Clyde werden meer gezien als wijkploegen. Vandaar dat Third Lanark hét alternatief voor veel mensen was. Een club waar ook weinig mensen iets tegen hadden en waar tienduizenden mensen op af kwamen.

Tot aan 1953 deed Third Lanark het vrij aardig. De club was een echte middenmotor met zo nu en dan een uitschieter naar boven. Zo nu en dan een overwinning tegen Celtic en Rangers en een leuke cup run en de fans waren tevreden. In 1953 degradeerde de club plotsklaps en het duurde vier jaar om weer terug te komen. Typisch dat juist in die jaren het hoogste toeschouwersaantal ooit op Cathkin Park werd genoteerd. De fans misten blijkbaar de First Division en op het moment dat Rangers als tegenstander uit de koker rolde voor een wedstrijd in de Scottish Cup kwamen er maar liefst 45.455 door de gates van Cathkin Park. Een aantal dat nooit eerder gehaald was en ook nooit meer gehaald zou worden. De Hi Hi’s gaven de mensen waar voor hun geld door er een replay uit te slepen. Op Ibrox werd het daarna 4-4 om uiteindelijk in de derde wedstrijd – opnieuw op Ibrox – met 2-3 te verliezen. In 1957 werd de club tweede in de Second Division en mochten ze samen met stadsgenoot Clyde weer naar de First Division gaan. De Hi Hi’s waren weer terug waar iedereen vond dat ze thuishoorden.

Programma voor de Glasgow Cup Final tegen Rangers

Nadat de club weer terugkeerde op het hoogste niveau werd er langzaam gebouwd aan een goed team. Een heel goed team zelfs. In 1960 haalde de club voor het eerst de finale van de League Cup. Hearts was de tegenstander. De Hi Hi’s speelden voor 57.994 op Hampden Park en verloren nipt met 2-1. Third Lanark was weer terug. Het jaar erop verbaasden ze vriend en vijand door extreem aanvallend te spelen en daarmee resultaten te halen. 100 goals voor en 80 tegen zorgden ervoor dat de Hi Hi’s op plek drie eindigden. De aanval werd “The Scarlet Scoring Machine” genoemd. Deze aanvalslijn maakte zelfs twaalf goals meer dan kampioen Rangers. Vooral Hibernian werd compleet aan stukken gescheurd door de aanvallers van de Hi Hi’s. Nadat Third Lanark op Easter Road al met 4-8 had gewonnen, deden ze het in eigen huis met 6-1 nog eens dunnetjes over. Verder moest Clyde elf goals slikken en werd de dubbel over Celtic gedaan. Hier alle uitslagen voor de liefhebber. 1961 dus was een mooi jaar en Third Lanark werd getipt om het jaar erop het opnieuw goed te doen. Het werd echter een verschrikkelijk jaar voor de Thirds, niet doordat het sportief zo slecht ging, maar doordat de aandelen van de club werden opgekocht door de lokale glazenier William Hiddleston. Niet iemand die wat met de club had, maar wel een gewiekste zakenman. Met argusogen werd hij bekeken, want waarom kocht hij juist deze club op?

Het antwoord werd vijf jaar later duidelijk. Deze misselijkmakende figuur had als doel de club failliet te laten gaan en het stadion te verkopen om er huizen neer te laten zetten. Zijn eerste plan was om de club te verhuizen naar een van de nieuwe steden rondom Glasgow (Cumbernauld of East Kilbride), maar toen dat niet lukte ging hij de club stelselmatig kapot maken. Spelers werden voor kleine bedragen van de hand gedaan en degene die niet wilden vertrekken werden weggepest. Om het leven voor de spelers zo onaangenaam mogelijk te maken sloot de rat Hiddleston het warme water af, zodat de spelers altijd een onaangename koude douche hadden. Ook schafte hij de teambus af en moesten de spelers op eigen vervoer naar uitwedstrijden gaan en het was in die tijd geen pretje om naar Aberdeen uit te gaan met de trein of de eigen auto. Nieuwe spelers kregen een piepklein contract en na drie jaar had Hiddleston zijn zin: Third Lanark won slechts drie wedstrijden in heel het seizoen en degradeerde. In de Second Division begonnen de fans acties te houden tegen de voorzitter, maar doordat die de aandelen bezat waren ze kansloos. Fans besloten de wedstrijden te boycotten en in april 1967 kwamen er slechts 297 mensen op een wedstrijd tegen Clydebank af. Zonder het te weten speelden ze Hiddleston juist in de kaart, want de fans hadden het gevoel dat deze non-valeur het puur om de winst te doen was en hij daarom zo weinig uitgaf. Ze hadden niet door dat hij juist de club kapot wilde hebben.

En hier ging het Hiddleston allemaal om: Cathkin Park

In 1890 speelde Third Lanark haar allereerste profwedstrijd tegen Dumbarton. Ironisch genoeg was Dumbarton ook de tegenstander bij de laatste. Op 28 april 1967 verloren de Thirds met 5-1 op Boghead. De club was elfde geëindigd (van de twintig clubs, dus niet eens zo slecht gezien de omstandigheden), maar had totaal geen geld meer. De curator besloot om de club failliet te verklaren. Over en sluiten voor de Hi Hi’s. Hiddleston liet de club op een slim moment failliet gaan, want de aandacht van de media was op andere dingen gericht. Celtic had net de finale gehaald van de Europa Cup I, Rangers stond in de finale van de Europa Cup II en Kilmarnock mocht aantreden in de halve finale van de Fair Cities Cup (voorloper van de UEFA Cup). Schotland had ook net wereldkampioen Engeland op Wembley vernederd en voor negatieve berichtgeving over voetbal was geen tijd. Schotland beleefde namelijk net haar succesvolste periode ooit. Terugkijkend zien de meeste Schotse voetbalhistorici dit als de reden waarom Hiddleston met zijn rattenpraktijken kon wegkomen. Helaas voor hem had het stadsbestuur van Glasgow het wel door en die gaven geen toestemming om huizen op Cathkin Park te bouwen. Het terrein bleef een recreatiebestemming houden, vandaar dat het tot de dag van vandaag nog een park is. Veel van de fans van Third Lanark gingen voortaan de Junior League club Pollok FC kijken. Voor hen hoefde het profvoetbal niet meer.

Het is mooi dat de Glasgow City Council destijds heeft besloten om het stadion aan de elementen over te leveren en het terrein een functie als park te geven. De hoofdtribune werd afgebroken, maar er is nog veel van de terracing over. In het midden ligt nog altijd een voetbalveld en sinds 2007 is er zelfs een amateurclub met de naam Third Lanark die de herinnering aan de Hi Hi’s hoog wil houden. Als Glasgow-liefhebber moest ik dus wel een keer een kijkje gaan nemen en ik moet zeggen dat ik het indrukwekkend vond om daar te staan. De bomen, de begroeide terracing en de kleine herinneringen aan de 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers Football Club die her en der te vinden zijn. Het park is echt een relikwie uit het verleden. Er gingen in 2008 geruchten dat de amateurclub Third Lanark het failliete Gretna wilde vervangen in de Scottish League en een herstart als profclub zou willen maken. Een mooi streven, maar op Cathkin Park zouden ze dan niet kunnen blijven en dat er nu een club met die naam speelt is juist het mooie Ik hoop dat de resten van het stadion er voor altijd blijven liggen, want het is een schitterend monument en een mooi eerbetoon aan de club die moedwillig de nek is omgedraaid.

Gone, but not forgotten. In 2007 werd er nog een erewedstrijd gespeeld op Cathkin Park.

Vandaag ging Haarlem failliet. Verdwenen clubs hebben iets mythisch. Waarschijnlijk gaan de Roodbroeken dat op termijn ook krijgen, maar op het moment wekt de club bij mij nog niet de gevoelens op die een Crossing Schaerbeek, New Brighton Tower en FC Wageningen wel doen. Als ik die namen hoor zit ik onmiddellijk naakt achter de computer. Er is altijd een baas boven baas. Zo ook in dit geval. De mooiste verdwenen club in mijn ogen is een Schotse club. Een uit Glasgow zelfs (anders zou hij natuurlijk niet op dit blog komen ). Het onvolprezen Third Lanark. Wat een club was dat. De enige landskampioen uit Glasgow buiten de Old Firm. Het mooie is dat er nog een pelgrimage naar het voormalige stadion mogelijk is. Cathkin Park ligt er namelijk vredig bij in Zuid-Glasgow. Het is wat vervallen, maar met een beetje fantasie kun je nog voorstellen hoe het er ooit uitzag. Deel één over deze club. De opkomst van Third Lanark.

Tegenwoordig wordt er veel geklaagd dat de televisie een negatieve invloed heeft op kinderen en dat ze door het kijkkastje agressief worden. Onzin natuurlijk, want nooit heeft de mensheid zoveel geknokt als toen er nog geen pulp op tv kwam. Mensen vervelen zich gewoon zonder televisie, zo ook halverwege de 19de eeuw. In Frankrijk besloten ze daarom hun vloot wat uit te breiden voor vermaak. Actie roept reactie op. In de UK (de oorspronkelijke erfvijand) ontstond er meteen paniek en werden mensen opgeroepen zich vrijwillig op te geven voor het leger. Echt aantrekkelijk was dat niet, want je kreeg je niets betaald en moest zelf zorg dragen voor je spullen. Toch was alles beter dan de verveling en veel mensen gaven zich hiervoor op, zo ook in Glasgow. De vrijwilligers in en rondom Glasgow werden The Lanarkshire Volunteers genoemd. Aangezien ze met velen waren, werden ze opgedeeld in vier divisies. De derde divisie had hun thuisbasis in het zuiden van Glasgow. De wijk Strathbungo om precies te zijn, zeg maar het gebied waar Hampden Park nu ligt.

Hampden Park. De link met voetbal is gelegd. Buiten een beetje knokken, was namelijk ook voetbal kijken een fijn vermaak. Veel van de Lanarkshire Volunteers kwamen graag kijken naar Queen’s Park, destijds een van de beste clubs ter wereld. In 1872 werd de eerste interland ooit gespeeld op Hamilton Crescent (een cricketstadion) in Glasgow. Schotland speelde daarin tegen Auld Enemy Engeland. Doordat Queen’s Park zo sterk was, waren alle elf basisspelers van Schotland afkomstig van deze club. Een delegatie van de 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers ging uiteraard een kijkje nemen bij deze wedstrijd. Het bleef 0-0, maar er was meteen een enorm enthousiasme bij de vrijwilligers en die wilden ook een voetbalclub starten. Dat de Volunteers nogal daadkrachtig waren blijkt wel uit het feit dat de interland op 30 november was en dat ze 12 december al een club hadden opgericht. De naam werd het prachtige 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers Football Club. Daarmee sta je in de spelerstunnel al met 1-0 voor. Ook werd ervoor gekozen om de kleuren van de uniformen over te nemen. Zodoende zou de club in een rood shirt, blauwe broek en blauwe sokken spelen. Als piece de resistance werd er een mooie “3″ op het shirt genaaid.

Het mooie tenue van de club

Successen kwamen er al snel, want in 1876 stond de club al in de finale van de Scottish Cup. Tegenstander was – uiteraard – Queen’s Park. Die hadden tot dan toe alle finales van de Schotse beker gewonnen en waren zwaar favoriet. Om het iets eerlijker te maken, was de plaats van handeling niet Hampden Park (de thuishaven van The Spiders), maar Hamilton Crescent. De cirkel was rond, want op deze plek hadden de Volunteers besloten om een voetbalclub op te richten. Het bleek goede grond te zijn voor de Thirds, want tegen de verwachting in werd er een replay afgedwongen. Die werd wel op Hampden gespeeld en Queen’s Park won voor eigen publiek met 2-0. Toch had 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers FC naam gemaakt en werden ze als een van de topclubs uit die tijd gezien. Twee jaar later werd dat bevestigd, doordat weer de finale werd haalden. Ditmaal bleek Vale of Leven te sterk met 1-0. Weer geen beker en de jaren daaropvolgend ging het een stuk minder met de club. Er werd vooral geld gestoken in een nieuwe accommodatie (Old Cathkin Park) en minder in het team. Dat was ook te merken aan de resultaten.

Voetbal was in die jaren een onderonsje tussen clubs uit Glasgow en omgeving. Queen’s Park werd wat minder dominant en clubs als Dumbarton en Renton pakten zo ook een Scottish Cup mee. Er bleek dus ruimte te zijn voor andere winnaars. In 1889 zou daar een nieuwe club aan toegevoegd worden, want de finale van de Scottish Cup ging tussen twee clubs die deze beker nog nooit hadden gewonnen. De ene was een club die amper een jaar bestond en was opgericht door Ierse immigranten en luisterde naar de naam Celtic. De andere was 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers FC, die kans kregen op revanche voor de verloren finales. De eindstrijd werd al in febuari gespeeld en dan kan het wel eens flink sneeuwen in Schotland. Zo ook deze dag. Er lag een centimer of twintig sneeuw en beide clubs weigerden te spelen. Het was ook eigenlijk onverantwoord, maar er zaten al wel 18.000 mensen in Hampden Park. Nog nooit waren er zoveel mensen op een Schotse wedstrijd afgekomen, dus tijd voor overleg met de autoriteiten. Ondertussen bleef het maar sneeuwen. Na overleg werd besloten dat de wedstrijd toch gespeeld zou worden, maar als vriendschappelijke wedstrijd zou worden beschouwd. De Volunteers bleken echte bikkels te zijn en wonnen met 3-0. De bond stelde nog even voor om deze uitslag te laten staan, maar daar ging Celtic niet mee akkoord. Er kwam dus een replay en opnieuw bleken de Thirds de sterkste. Na de 2-1 overwinning was de Scottish Cup voor het eersts in het bezit van de Volunteers 17 jaar na de oprichting van de club. Een nette prestatie.

De Thirds met de Scottish Cup in 1889

In 1888 was in Engeland de eerste voetbalcompetitie ter wereld opgericht en dat vonden ze in Schotland ook erg interessant. Twee jaar later volgden de Schotten dan ook en de Scottish League was een feit. In totaal werden er twaalf clubs voor uitgenodigd en alleen Queen’s Park weigerde. Die wilden perse amateurs blijven. 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers FC had geen morele bezwaren tegen het Leaguevoetbal en nam de uitnodiging gretig aan. Andere clubs die ook meededen waren ondermeer Celtic, Rangers en Hearts. Een mooi gezelschap dus. De allereerste Leagematch van Third Lanark was tegen Dumbarton (dat kampioen zou worden). Third Lanark verloor met 3-1, maar de competitie was begonnen. De Thirds werden in de eerste vijf jaar 5^de, 6^de, 4^de, 7^de en 4^de. Een behoorlijke middenmotor dus. Opvallen deed de club ook naast het veld. Ze hadden maar liefst vijf bijnamen op een bepaald moment. De Thirds (logisch), de Volunteers (ook logisch), de Warriors (de militaire oorsprong), de Redcoats (vernoemd naar de shirts) en de Hi Hi’s. Die laatste is natuurlijk de meest aparte en de verklaring ervoor is ook erg mooi. In de eerste jaren van de League trapte een Thirds-verdediger de bal enorm hoog de lucht in, waarop het publiek spontaan “High High High High” begon te schreeuwen. Dat gebeurde nog een paar keer nadat de bal de lucht in werd gepompt en de bijnaam Hi Hi’s was geboren.

Een nieuwe eeuw brak aan. Voor de Hi Hi’s zouden de nulties het meest succesvolle decennium zijn. Er gebeurde veel. In 1903 werd besloten om de naam van 3rd Lanarkshire Rifle Volunteers Football Club in het iets makkelijkere Third Lanark te veranderen. Ook werden ze een besloten vennootschap te worden (een beslissing die ze later nog zuur zou opbreken). Een jaar later werd er ook een nieuw stadion betrokken. Hoewel het niet echt nieuw was, want het was Hampden Park van Queen’s Park. De Spiders hadden namelijk een nieuw stadion laten bouwen (het huidige Hampden Park) en verkochten het oude stadion daarom graag aan de buren. Aangezien twee Hampden Park’s nogal verwarrend leek te zijn, gaf Third Lanark het stadion de naam New Cathkin Park. Ook de Hi Hi’s waren dus niet echt origineel met de stadionnamen. Successen op het veld volgden ook, want zowel in 1903, 1904 als 1909 werd de destijds zeer prestigieuze Glasgow Cup gewonnen. De andere winnaars in dat decennium waren Celtic (4x) en Rangers (3x), wat meteen aangeeft dat Third Lanark echt een topclub was en dat de Glasgow Cup geen teletoeterbeker was. Ze waren de pure amateurs van Queen’s Park voorbij gestreefd als derde club van Glasgow.

Third Lanark v Aberdeen was een jaarlijks affiche

De verhuis naar New Cathkin Park bleek een goede zet te zijn. De Hi Hi’s konden de toeschouwers meer comfort bieden en er was plek voor meer mensen. Er waren weinig verwachtingen voorafgaand aan het seizoen. Third Lanark was slechts 7de geworden (de competitie telde 14 clubs) en buiten de Old Firm, werden ook de twee uit Edinburgh (Hibs was regerend landskampioen) en Dundee (de nummer twee van het jaar ervoor) hoger ingeschat. Halverwege het jaar konden de voorspellingen al worden aangepast. Rangers stond bovenaan, maar zowel Celtic als Third Lanark zaten de Bluenoses op de hielen. Over een titel werd nog niet gepraat bij de Hi Hi’s, maar een eerste keer in de top drie eindigen leek ze wel wat. Het was trouwens een en al Glasgow dat de klok sloeg dat jaar. Buiten deze drie clubs slaagde Partick Thistle erin om zesde te worden en de amateurs van Queen’s Park werden zelfs knap achtste in de hoogste profdivisie.

Bij Third Lanark begonnen ze, hoe verder het seizoen vorderde, steeds meer in de titel te geloven. Rangers werd verslagen en Celtic zelfs tweemaal. De achterstand die opgelopen was in de eerste vijf duels van het seizoen (de Thirds wonnen er daarvan slechts twee) werd omgezet in een voorsprong. Van de laatste zestien wedstrijden werden er zelfs veertien gewonnen. Vier wedstrijden voor het einde werd de koppositie overgenomen van de Rangers en die werd niet meer losgelaten. Uiteindelijk werd de titel in de een-na-laatste wedstrijd van het seizoen definitief gepakt. Een vol Cathkin Park zag hoe Third Lanark Dundee FC met 4-1 versloeg. Een jaar na de Glasgow Cup werd er weer een prijs gepakt en ditmaal de grootste van allemaal. De veteranen van weleer op de tribune zagen het met een glimlach aan. Als een stel wildebrassen hadden zij de club 32 jaar eerder opgericht en destijds hadden ze nooit durven dromen dat hun club de beste club van Schotland zou worden. Er werd flink gefeest en gezopen, alsof de fans van de Thirds stiekem al wisten dat dit de enige landstitel uit de historie zou zijn.

De Hi Hi's in - alweer - een Cup Final

Andrew Waston

Queen’s Park heeft een rijke geschiedenis. Nog altijd is het na Celtic en Rangers de club met de meeste Scottish Cups in de prijzenkast. Maar liefst tien hebben de Spiders er op de planken, hoewel de laatste alweer afkomstig is 1893. Het geeft wel aan hoe sterk Queen’s Park was, door maar liefst tien van de eerste twintig finales te winnen. Geen wonder dat de club in die jaren een karrenvracht aan Schotse internationals had. In sommige wedstrijden waren zelfs alle elf de spelers afkomstig van de zwart-witte club. Misschien wel de opvallendste international van Queen’s Park was Andrew Watson. Niet alleen door zijn voetbalkwaliteiten, maar ook door het feit dat hij donker was en dan val je wel op tussen de rossige Schotten met hun witte benen. Vooral ook omdat dit in een tijd was dat er amper donkere mensen in Schotland rondliepen, laat staan een balletje trapten. Andrew Watson dus wel en is daarmee de eerste donkere Britse international. Om een of andere onverklaarbare reden is kleur – in tegenstelling tot religie – nooit een issue geweest in het Schotse voetbal. Terwijl in Engeland Viv Anderson pas eind jaren zeventig de eerste donkere international was, trok Andrew Watson al in 1881 voor het eerst het Schotse shirt aan.

Watson werd in 1857 geboren in Brits Guyana (een buurland van Suriname) als zoon van een Schot die een suikerplantage had en een lokale vrouw. Normaal wordt zo’n kind dan wat weggemoffeld, maar in dit geval gebeurde het niet. De kleine Andrew werd nooit verstoten door zijn vader en genoot daardoor enkele topopleidingen in Londen en Glasgow. Hij bleek erg slim te zijn en maar liefst drie studies tegelijk te kunnen volgen, waaronder wiskunde en filosofie. Daarnaast deed hij aan sport in zijn vrije tijd en met name in voetbal blonk hij uit. Naast het voetballen voor het universiteitsteam van Glasgow University, besloot hij ook bij een lokale club te gaan spelen. Hij woonde in Govan (waar Ibrox ligt), maar besloot bij de nu al lang verdwenen club Maxwell FC aan de slag te gaan. Daarna volgde het eveneens al lang vergeten Parkgrove FC. Bij deze laatste club werd hij op 20-jarige leeftijd ook match secretary, een heel grote eer die vaak voor oudere spelers was weggelegd.

Watson maakte veel indruk en werd in 1880 geselecteerd om de stad Glasgow te vertegenwoordigen in een wedstrijd tegen Sheffield, op dat moment dé voetbalhoofdsteden van de wereld. Op Bramall Lane wonnen de Schotten met 0-1 en Watson excelleerde als linksback. Geen wonder dat Queen’s Park – op dat moment het sterkste team ter wereld – hem graag wilde hebben. Watson nam dat aanbod graag aan en speelde drie jaar voor The Spiders. In alle drie die jaren werd de finale van de Scottish Cup bereikt en werd die finale gewonnen. Competitievoetbal bestond nog niet, dus dit was het hoogst bereikbare in het clubvoetbal. De oudste club van Schotland heerste in die dagen voor professionalisme. Stiekem werd er wel wat betaald, maar velen gaven er de voorkeur aan om voor niets voor het ijzersterke Queen’s Park te spelen dan wat grijpstuivers te krijgen bij een van de andere clubs. Zeker jongens als Watson, voor wie voetbal niet meer dan een hobby was naast de studie, was het geen overweging om voor een andere club te spelen voor het geld.

Het spel van Watson was de keuzeheren van het nationale elftal ook al opgevallen. Er waren in die dagen maar drie nationale teams in die tijd: Wales, Engeland en de Schotten. Tegen beide landen stond er een jaarlijks potje op het programma, zodat het aantal interlands zich jaarlijks tot twee beperkte. Het was dus een hele prestatie om destijds een cap te krijgen, maar Watson lukte dat. Hij verzamelde er zelfs drie. Zijn eerste was in Engeland, waarbij de Schotten (veruit de sterkste van de drie) met 1-6 won. Ook in Wales werd er gewonnen. Bij 1-5 stopte de teller. Het jaar erop (in 1882) speelde Watson zijn eerste interland op Schotse bodem. In het eigen Hampden Park werden de Engelsen opnieuw vernederd. Het werd 5-1. In het jaarboek van de Schotse FA werd er ook met ontzag over Watson gesproken. Een citaat daaruit: “Watson, Andrew: One of the very best backs we have; since joining Queen’s Park has made rapid strides to the front as a player; has great speed and tackles splendidly; powerful and sure kick; well worthy of a place in any representative team.” Scottish Football Association Annual of 1880-81”.

Voor de wedstrijd tegen Engeland op 11/03/1882

De reden waarom Watson, slechts 25 jaar op dat moment, nooit meer voor Schotland uitkwam was een simpele. Een baan in Londen zorgde ervoor dat hij moest verhuizen naar Engeland en de Schotse keuzecommissie selecteerde alleen spelers die in Schotland speelden. Ook in Engeland koos Watson voor een amateurclub: de Swifts. Prijzen werden er niet gewonnen, maar een aantal keer bereikte de club de halve finale van de FA Cup. Het waren dus zeker geen koekenbakkers. Daar kreeg hij een uitnodiging van Corinthians, de legendarische Londense club. Dit waren zo’n zuivere amateurs dat ze zelfs niet meededen aan de FA Cup, omdat daar prijzengeld mee te winnen was. Corinthians speelde slechts oefenwedstrijden en daar hadden de andere clubs geluk mee, want een oefenwedstrijd in 1884 tussen FA Cup winnaar Blackburn Rovers en Corinthians eindigde in een 8-1 overwinning voor de amateurs. De club zorgde er verder voor dat er in Brazilië een club is die dezelfde naam heeft en dat Real Madrid nu ook in het maagdelijk wit speelt. Ze waren dé voetbalambassadeurs van Engeland en Andrew Watson was een van hem.

Hoe mooi het leven in Londen ook was, Watson bleef een drang naar Glasgow houden. Uiteraard had ook zijn vrouw – een echte Glaswegianse – er wat in te zeggen en in 1887 keerde Watson weer terug bij Queen’s Park. Hij werd niet alleen speler, maar ook Club Secretary en daarmee de man die verantwoordelijk was voor al het reilen en zeilen op het sportieve vlak. Watson was dus eigenlijk een soort manager-technisch directeur en was daarmee de eerste niet-blanke in een Schotse boardroom. Ondanks de opkomst van het professionalisme en de weigering om mee te doen aan betalingen, bleef Queen’s Park nog lange tijd meedraaien aan de top. Nadat Watson eind jaren 90 stopte bij Queen’s Park vertrok hij naar Australië, waar hij in 1902 op 44-jarige leeftijd stierf. In 1926 werd zijn naam toch weer genoemd in Schotland. Watson werd namelijk gekozen als linksback in het Schotse Elftal allertijden (dat ging destijds over de eerste vijftig jaar van het team). Door alleen te stellen dat hij de eerste donkere voetballer in Schotland was doe je hem dan ook flink tekort, want dit bewijst dat het een geweldige voetballer was. In het Schotse voetbalmuseum in Hampden is er een vitrine ingericht ter ere van hem. Een echte Schotland- en Queen’s Park-legende.